Pomniki i tablice oleśnickie

W historii wielu miast zmieniających przynależność państwową lub podlegających zmianom politycznym - zdarza się eliminacja lub zamiana dotychczasowych "bohaterów" na innych. Przy czym często wykorzystywane są stare cokoły, na których stawia się nowe postacie. Tak też zdarzyło się w Oleśnicy. Nie usunięto pomników mających znaczenie historyczne, związanych historycznie z miastem i posiadających wartość artystyczną (Kolumna Zwycięstwa, Kolumna Złotych Godów). Po zmianie politycznej w 1989 r. usunięto pomnik poświęcony MO. Próbowano usunąć lub przenieść pomnik poświęcony Armii Radzieckiej i Wojsku Polskiemu oraz pomnik Ery Kosmicznej. Niektóre pomniki i tablice powstałe w Oels bezpowrotnie zaginęły.

Kolumna Złotych Godów		Pomnik I WŚ
Pomnik spotkania dwóch monarchów		Pomnik Kombatanta
Kolumna Zwycięstwa		Pomnik II Armi Wojska Polskiego
Pomnik Wdzięczności		Pomnik poległych żołnierzy II Armii WP
Pomnik cesarza Fryderyka		Pomnik cmentarza wojennego żołnierzy Armii Radzieckiej
Pamiątkowy kamień Strzelców		Pomnik Ery Kosmicznej
Pomnik Ottona von Bismarcka		Pomniki z "Białych koszar"

Tablice pamiątkowe w mieście

• Tablica poświęcona Karlowi von Holtei
• Tablica poświęcona Gustawowi Freytagowi

Tablice pamiątkowe (epitafia) w Kościele Zamkowym

W Kościele Zamkowym umieszczono dwie tablice (epitafia) i płytę z piaskowca upamiętniającą poległych żołnierzy z wyszczególnionymi ich nazwiskami. Na lewej tablicy (zbliżenie) wyszczególniono nazwiska poległych w wojnach napoleońskich. Na prawej, wykonanej przez malarza Brauna podano nazwiska poległych z różnych jednostek w wojnie 1866 i 1870/71 roku. Na płycie z szarego paskowca, odsłoniętej 18.02. 1872 r., stojącej przy ścianie z prawej strony ołtarza wymieniono nazwiska poległych pod Belfort, w wojnie z Francją, żołnierzy 3. Dolnośląskiego Pułku Landwery nr 50 [2]. Pan Wiesław Piechówka poinformował mnie, że drewniane tablice są dalej przechowywane w kościele. Czy uda się zrobić im zdjęcia?

Niedawno odkryto trzecią tablicę upamiętniającą poległych żołnierzy z kampanii napoleońskiej 1813-1815

Inne zaginione pomniki

Kamień pokazany na widokówce poświęconej 50-leciu Seminarium oleśnickiemu, które świętowano 13 marca 1925 r. Umiejscowiony był na terenie ówczesnego Seminarium - obecnie Gimnazjum nr 1. Na kamieniu był wykuty krzyż żelazny, czyli był poświęcony żołnierzom z I wojny światowej. Prawdopodobnie absolwentom Seminarium i szkoły ćwiczeń. Był to napis rozmieszczony w trzech rzędach.

Na terenie byłej strzelnicy rozmieszczonej na Spalicach (na mapie oznaczona jako 1) i placu ćwiczeń (oznaczony jako 2) stały trzy pomniki. Na widokówce poświęconej szkoleniu na tej strzelnicy widoczny jest tylko zarys jednego małego pomnika (prawy górny róg). Nie jest znana intencja ich wystawienia (może rodziny postawiły swoim bliskim, którzy zginęli podczas ćwiczeń?). Pan Marcin Dziedzic odczytał część napisu na tym pomniczku: 1908 // Gustav Behr // Dem Andenken // der jungen Kameraden // (ku pamięci mlodych kolegów). Było tam jeszcze jedno nazwisko trudne do odczytania.

Pomniki uległy zniszczeniu przez poszukiwaczy różności i ostatecznie rozebrane podczas przystosowania strzelnicy do potrzeb szkolenia jednostek WP.

Pomniki poświęcone poległym w I Wojnie Światowej z Powiatu oleśnickiego

Prawie naprzeciw pomnika spotkania dwóch monarchów (na mapie oznaczony jako 2) , ok. 50 m bliżej w kierunku miasta (na obecnej posesji warsztatu stolarskiego), stał pomnik (oznaczony jako 1) poświęcony poległym mieszkańcom Spalic w I wojnie światowej, lub w wojnie z 1871 r. Resztki tego pomnika zostały rozebrane przez właściciela posesji.

Pomniki poległych ze wsi powiatu

Pomniki poległych z miast powiatu

Literatura:

1. Przyłęcki M. Zapiski Oleśnickie. Najcenniejsze zabytki Oleśnicy. Wyd. Towarzystwo Miłosników Miasta Oleśnicy. nr 1. czerwiec 1995 r. s. 37-38.
2. Dziedzic M. Pomniki publiczne w Oleśnicy do 1945 r. Kwartalnik Powiatu Oleśnickiego s. 30-45. nr 2. 2006

Od autora • Początki miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Würtembergów •
Oleśnica w XIX w. • Fortyfikacje miejskie • Księstwo oleśnickie • Herb Oleśnicy •
Herb księstwa oleśnickiego • Herby • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Inne zabytki •
Drukarnie •Książęce krypty • Pręgierz i szubienica • Biografie historyczne •Pomniki oleśnickie •
Wojsko w Oleśnicy • Numizmaty • Walki o Oleśnicę 1945 r. •Renowacje i zamierzenia •
Kalendarium • Zasłużeni dla Oleśnicy • Oleśniccy artyści • Oleśniccy autorzy • Inni artyści •
Oleśniccy fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapki miasta • Zagadki • Rozmaitości •
Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels • Galeria • Bibliografia • Linki