Fortyfikacje miejskie
Fortyfikacje ziemno-drewniane
Pierwszą fortyfikacją na obszarze Oleśnicy byt gród obronny - później zamek. Ludność okolicznych osad mogła się, w nim chronić w razie nadejścia wrogów. Po roku 1255 - zapewne obszar tego zalążkowego miasta lokacyjnego powinien być otoczony jakąś prowizoryczną strukturą obronną, np. drewnianą palisadą lub (i) rowem wzmocnionym częstokołem z zaostrzonych pali drewnianych. Dalej >>>
Fortyfikacje ceglane
Proces przebudowy wałów na nowoczesne formy architektury obronnej zapoczątkował po 1320-1323 r. książę Konrad I Oleśnicki. Poszczególne odcinki wałów rozbierano, zastępując je wysokimi (7-8 m) ceglanymi murami zwieńczonym blankami (wręby i zęby) z umieszczonymi pomostami bojowymi. Na jednym z najwcześniejszych szkiców przypisywanych Wernerowi - wystepuje w murach także dodatkowa (oprócz wrębów i zębów) strzelnica. Budowa murów obronnych trwała kilka-kilkanaście lat. Dla potrzeb budowy murów wzniesiono cegielnie. Dalej >>>
Rozwój uzbrojenia i jego wpływ na konstrukcje murów obronnych
Do ok. połowy XV w. podstawowe uzbrojeniem obraniających i atakujących miasta były kusze ręczne i niekiedy ciężkie. Dla tego typu uzbrojenia istniejące konstrukcje murów miejskich spełniały swoje zadania. Dalej >>>
Zachowane elementy oleśnickich fortyfikacji miejskich
Pomimo imponującej długości zachowanych murów kurtynowych - nie istnieje żaden z odcinków o pełnej wysokości, to znaczy z pomostem bojowym, blankami i zadaszeniem. W wieku XIX o mury nie dbano, nie odbywała się ich konserwacja i najczęściej były one obudowywane różnego rodzaju budowlami (komórki, szopy itp.), w których mur stanowił jedną ze ścian. Dlatego mur był tylko częściowo odsłonięty. Widać to na planie z 1928 r., na którym zarys muru (czarno-biała linia) jest na znacznej długości jakby przerwany.
W latach 60-tych rozpoczęto renowację murów i prace te konsekwentnie trwają. W 2002 r. wykonano rekonstrukcję niewielkiego odcinka murów obok Bramy Wrocławskiej - z pełną wysokością i z pomostem bojowym oraz zadaszeniem. Pozostałe 3 bramy miejskie zostały rozebrane w 1868 r. Z. Podurgiel tak to przedstawił.
Do zachowanych elementów fortyfikacji Oleśnicy należą:
Odcinki muru częściowo widoczne lub zidentyfikowane podczas poszukiwań:
 |
 |
 |
Zarys fortyfikacji miasta. Oznaczono odcinki, które pokazano na ilustracjach z prawej. |
Część zachodnia foryfikacji. Numeracja jak wyżej . |
Część południowa fortfikacji. Numeracja jak wyżej. Rysunki z publikacji M. Przyłęckiego |
Dla porównania pokazano zachowane elementy fortyfikacji Ziębic i Ząbkowic Śląskich, które za czasów Podiebradów (Karola I) mogły ulegać podobnej modernizacji jak w Oleśnicy (dziękuję Panu Krzysztofowi Tomaszewskiemu z Ziębic za wykonanie i przysłanie zdjęć).
Obrona miasta przed atakami - bractwa kurkowe (gildie strzeleckie).
Bibliografia
1. Przyłęcki M. Mury obronne miast Dolnego Śląska. Wrocław 1966
2. Przyłęcki M. Cykl artykułów w Panoramie Oleśnickiej nr 37, 39, 41, 44, 46 z 1994 r.
3. Przyłęcki M. Najcenniejsze zabytki Oleśnicy. Zapiski oleśnickie nr 2. 1995
4. Bogdanowski J. Architektura obronna w krajobrazie Polski. PWN. 2002 r.
5.
Bimler K. Die schlesischen massiven Wehrbauten, t. 3: Fuerstentum Oels, Wohlau. Breslau. 1942
Od
autora •
Początki
miasta
• Oleśnica
piastowska • Oleśnica
Podiebradów • Oleśnica
Würtembergów
Oleśnica za Welfów
• Oleśnica
po 1885 r. • Zamek
oleśnicki •
Kościół zamkowy • Inne
zabytki
Fortyfikacje
•
Herb Oleśnicy • Herb
księstwa •
Inne herby •
Drukarnie
Książęce krypty •
Kary
i pręgierz •
Pomniki
• Wojsko
w Oleśnicy • Numizmaty
• Walki
w 1945 r.
Renowacje
zabytków •
Kalendarium
•
Biografie
historyczne •
Zasłużeni dla
Oleśnicy
Artyści oleśniccy
•
Autorzy •
Inni
artyści •
Fotograficy • Wspomnienia
osadników •
Mapy •
Zagadki
Ciekawostki
•
Co
pod ziemią? •
Landsmannschaft Oels •
Galeria • Wydawnictwa
oleśnickie
Bibliografia •
Linki •
Podziękowania
•
Zobacz
księgę gości • Dopisz
się do księgi
Napisali o nas
