Just von Kostboth prekursor rodu Kospothów z Brzezinki. Jego pomnik nagrobny i ostatniej żony - Anny Barbary von Posadowsky w Posadowicach
14.03.2020 r.

Just von Kospoth (pisał o sobie Kostboth) był synem Jobsta (1619 r.) właściciela Schildbach w Miśni. Był daleki w kolejce do dziedziczenia dóbr rodowych. Prawdopodobnie miał jakieś wykształcenie, bo pisano o studiach. Dlatego w końcu wojny trzydziestoletniej ruszył na Dolny Śląsk w poszukiwaniu zajęcia. W 1647 r. już był na ziemi oleśnickiej. Może już wtedy dostał zajęcie na dworze księcia Sylwiusza Nimroda wirtembersko-oleśnickiego jako koniuszy, czyli miał nadzorować stajnie i konie. W 1652 r. już był rycerzem Zakonu Trupiej Czaszki, liczącego wtedy tylko 25 osób - najbliższych księciu. Wskazywać to mogło na szybki awans w strukturze księstwa. W 1661 r. już był radcą księcia i marszałkiem dworu. Wtedy stał się dobrą partią dla kobiet z domów szlacheckich.

Pierwszą żoną Justa była Anna Dorota von Langenau. Jej ojciec pisał się także "z Döbritschau" (Dobroszowa Oleśnickiego), ślub 1652, zmarła 17 grudnia 1654. Druga żona - Maria Zofia von Studnitz, ślub 1655, zmarła 1662, urodziła jedno dziecko, chyba prędko zmarło. Trzecia żona Anna Barbara von Posadowski z Pestelwitz. Jej ojciec był radcą księcia legnickiego i właścicielem Sątoka, Schönfeld, Krzeczyna i Jenkowic, ślub 1663. Od nazwy wsi Sątok w literaturze genealogicznej on i jego zstępni są określani Linią Sątocką [1], która to linia liczyła tylko 5 osób. W 1664 r. umarł książę Sylwiusz Nimrod i Just związał się z jego następcą na Bierutowie - Chrystianem Ulrykiem. Był u niego marszałkiem dworu [1]. Wcześniej, bo w 1698 r. kupił Gręboszyce, nie wiadomo jak to było z Miłowicami (dolnymi)? Anna Barbara urodziła 5 dzieci, z tego dłużej przeżyło troje - przyszli hrabiowie z Brzezinki Karol Chrystian i Joachim Wacław oraz Anna Zofia przyszła żona Ernesta Wilhelma von Salisch i po jego śmierci - właścicielka Cieśli.

Just zmarł w 1691 r. Chyba pochowano go w kościele p.w. Bożego Ciała w Posadowicach. Anna Barbara zmarła w 1697 r., chyba też złożono ją obok męża. Nie wiadomo, kto wybudował pomnik nagrobny - Anna Barbara, czy ich dzieci? Może napisano o tym w inskrypcji na tablicy. Ze względu na chorobę oczu - nie zamierzam czytać tych ledwo widocznych tekstów. Mogę je przekazać komuś, kto je odczyta - zrobiłem dobre zbliżenia.


Ogólny widok pomnika nagrobnego małżeńskiego przed 1945 r. Fot. własność Instytutu Sztuki PAN [2]


Wtedy w zwieńczeniu istniały owalne portrety Justa i Anny Barbary


Na trzymanej przez dwa putta imitacji draperii - herby Kospoth i Posadowski (polski herb Abdank)


Na podstawie umieszczono 14 herbów. Tworzą one zapewne genealogię ostatnich przodków Justa i Anny Barbary


Na tablicy (podkreślone) Just von Kostboth und Schildbach, auf Zantoch, Milatschütz, .... und Krittschen. Dalej wymieniane stanowisko radcy księcia
oleśnicko-bierutowskiego. Niżej (podkreślone) Anna Barbara v. Kostboth urodzona von Posadowskii. Być może z przeczytania całości inskrypcji można uzyskać więcej informacji


Kościół w Posadowicach


Obecny stan pomnika nagrobnego. Portrety zniknęły, 14 herbów także. Z herbu Kospoth zniknęły dwie gwiazdy.
Fot. Tomasz Junik

Pomnik nagrobny z kościoła w Posadowicach jest poświęconym prekursorowi rodu, który dobrze zasłużył się oleśnickiemu szkolnictwu średniemu od połowy XVIII w. Jeszcze w 1898 r. z fundacji Kospothów za 6 000 Mk zakupiono plac, a w 1903 r. wybudowano w Oleśnicy gimnazjum.

LIteratura

  1. Biedermann J. G., Geschlechts Register der löblichen Ritterschafft im Voigtlande, Culmbach 1752
  2. Odkrywanie kolekcji. Fotograficzne Silesiana z lat 1870 - 1945 w zbiorach Instytutu Sztuki PAN. Opr. Jan Przypkowski, Piotr Jamski. IS PAN Warszawa 2016.

Od autora • Lokacja miastaOleśnica piastowskaOleśnica PodiebradówOleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r.Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstwDrukarnie NumizmatyKsiążęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla OleśnicyArtyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje • BibliografiaLinkiZauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA BEZ PRZEWODNIKA....
NOWOŚCI