Oleśnickie "Lapidarium"
07.07.2006 r.
Pisząc o skandalicznym planie wybudowania boisk na byłym cmentarzu niemieckim wspominałem o potrzebie umieszczenia na skrawku tego cmentarza Lapidarium (kilka-kilkanaście płyt nagrobnych) dla upamiętnienia miejsca pochówku i zmarłych. Zaapelowałem też do czytelników strony o poszukiwanie miejsc, zawierających płyty nagrobne z byłych cmentarzy niemieckich i żydowskiego. Dostałem kilka informacji od stałych czytelników, ale w tych miejscach, płyty stanowiły krawężniki trawnika i wystawały tylko ich boki, z nikłymi śladami napisów i obróbki kamieniarskiej.
Wędrując wzdłuż murów miejskich natknąłem się na bardziej wyraziste ich ślady. Z płyt stanowiących obudowę wysokich gazonów, wyłaniają się napisy i krzyże. W wielu miejscach widoczne są ślady XIX wiecznej obróbki kamieniarskiej.
![]() |
Obudowa "gazonu" w podwórku na rogu ul. Rzemieślniczej i ul. Matejki (z tyłu widoczny mur miejski oraz mury byłego kościoła św. Jerzego |
W miarę ubytku piachu - od wewnętrznej strony płyt tworzących gazon, zaczynają wyłaniać się napisy nagrobne:
![]() |
![]() |
Ślady napisów wskazujących na to, że płyty pochodzą z cmentarzy. Po dalszym usunięciu ziemi pokażą się pozostałe części napisów nagrobnych |
|
Na poniższych wybranych zdjęciach widać ślady wskazujące na to, że płyty nagrobne stanowią boki innych gazonów i na tym, i innych podwórkach.


![]() |
![]() |
Przypominam o lapidarium jakie urządził ks. W. Ozimek na byłym cmentarzu niemieckim w Bystrem. Czy z płyt tych zaniedbanych gazonów nie można utworzyć lapidarium na terenie byłego cmentarza niemieckiego? Czy wielkim wydatkiem byłoby umieszczenie polnego głazu z napisem "Przechodniu, stąpasz po prochach byłych mieszkańców miasta...".
Na tych płytach zapisana jest XIX-XX wieczna historia Oleśnicy.
Dodano 31.08.2011 r.
Rok po napisaniu powyższego tekstu - wykonano Pomnik Pamięci Pokoleń.
Pan Edward Drużyłowski nadzorując wykopaliska przy ul. Rzemieślniczej, powiadomił mnie o wykopaniu w dniu 24. 08. 2011 r. płyt nagrobnych w miejscu pokazanym na poniższym zdjęciu.

Krawężnik pokazanego gazonu był wykonany z niżej pokazanych płyt nagrobnych
![]() |
![]() |
|
![]() |
![]() |
|
![]() |
||
![]() |
||
Pozostałe obudowy gazonów w tym rejonie są również wykonane z podobnych płyt |
||
Fot. Edward Drużyłowski |
||
Czyli sprawdziło się, że teren ten stanowi swoiste oleśnickie "Lapidarium", bowiem pozostałe obudowy ścieżek i gazonów najprawdopodobniej są także wyłożone płytami nagrobnymi. Wydobyte płyty burmistrz Piotr Pawłowski wywiózł w bezpieczne miejsce, gdzie zapewne także są przechowywane resztki macew. I dalej będą tam leżeć. Brakuje zdecydowanych działań podobnych do tych jakie wykonał ks. inf. Władysław Ozimek w Bystrem. Wstydliwy problem płyt nagrobnych kolejny raz zostanie "zamieciony pod dywan".

Archeolog Edward Drużyłowski odnalazł przy pracach prowadzonych w byłej fosie miejskiej
także wiele innych typowych znalezisk, które zostaną opisane w sprawozdaniu.
Zbieżne: