Odwiedziny byłego następcy tronu w swoich majątkach w powiecie oleśnickim

W 1925 r. cesarzowi Niemiec oddano jego majątki. Tym samym następca tronu Fryderyk Wilhelm (1882 - 1951) odzyskał swoje dobra w powiecie oleśnickim, w tym zamek w Oleśnicy i Bierutowie oraz kilkanaście folwarków. W 1926 r. przyjechał na ich przegląd i spotkanie z dzierżawcami (zarządcami) folwarków. Z tych spotkań zachowały się przynajmniej trzy zdjęcia wykonane przez Gustawa Tonndorfa. Same zdjęcia umieszczone są na dużych tekturkach i poniżej w jej prawym rogu wyciśnięta jest sygnatura "Gustav Tonndorf Oels in Schlesien". Zdjęcia są własnością Piotra Nowaka. Jedno z nich wykonano w Bystrem (Ludwigsdorf), drugie przed jakąś stajnią w nieznanej miejscowości. Trzecie, wykonane przed budynkiem, też było przez długi czas dla mnie zagadką. Fragment tego zdjęcia pokazałem niżej.


Fot. G. Tonndorf. Z kolekcji Piotra Nowaka

Na powyższym zdjęciu centralną postacią jest były następca tronu. Ubrał się w modny wówczas ubiór kierowców samochodowych (kurtka skórzana, getry), bo prawdopodobnie przyjechał samochodem z zamku oleśnickiego lub z pałacyku w Ligocie Małej. Ponadto nosi laskę, z którą się w tych latach nie rozstawał. Oprócz niego rozpoznałem trzech braci - hrabiów von Reinersdorff-Paczensky und Tenczin ze Stradomii Górnej (ich fotografie widnieją w tekście o Pałacu w Stradomii [3]). Dwaj stoją z jego lewej strony, a trzeci z prawej (obok dziewczynki). Chyba nie byli dzierżawcami jakiegoś folwarku i nieznany mi jest powód ich towarzyszenia następcy tronu (bo są i na zdjęciu przed stajnią). Kobieta i dzieci mogą być rodziną zarządcy mieszkającego w budynku, przed którym wszyscy stoją.

Szukałem tego budynku na widokówkach. Okazało się, że trzeba było najpierw sprawdzić spis folwarków następcy tronu, bo w nim natrafiłem na folwark Vielguth (Zbytową). Okazało się, że pokazane wyżej osoby stoją właśnie przed budynkiem zarządcy folwarku w Zbytowej. Musiało to być wiosną lub jesienią i bluszcz nie zakrywał widoku czterech okien (w innych podobnych budynkach zarządców były 3 okna).


Schloss (zamek) w Vielguth (Zbytowej). Z obu stron wejścia widoczne są 3 duże okna i po jednym może szerszym o innej konstrukcji..
Nad dużymi oknami widać jakieś okienka (otwory), o nieznanym mi przeznaczeniu

Zarządcą folwarku (585 ha) i mieszkańcem tego budynku był wtedy (i do 1945 r.) Wilhelm Hasse. Musiał mieć wtedy około 40 lat i właśnie w 1926 r. objął stanowisko zarządcy. Miał żonę i dwie córki. Zapewne stoi stoi obok swojej młodszej córki na obu zdjęciach. Wiadomo, że był wysoki i może wyróżniał się wzrostem wsród innych zarządców. Był znany z hodowli owiec rasy merynos, które hodowano w Zbytowej w dużych ilościach już w XIX w [2]. W książce poświęconej Zbytowej napisano [1] - "Był znany jako najbardziej utytułowany i najsłynniejszy hodowca owiec w całych Niemczech, a w jego aukcjach brałi udział nie tylko kupcy z całych Niemiec, ale także wielu nabywców z zagranicy". O nim jeszcze napiszę, gdyż jego los związał się z piwnicami milicji (UB?) w Oleśnicy [1].

I gdy już stało się jasne, że wizyta odbywa się w Zbytowej - łatwo było rozpoznać poniższe zdjęcie przed stajnią. Widnieje na nim też żona Hasse i dwie córki. Nie są one ciepło ubrane, czyli wyszły z domu na moment wykonania zdjęcia. Tak więc, zdjęcie także wykonano w folwarku w Zbytowej.


Tutaj już widać następcę tronu w kapeluszu, obok i z tyłu stoją hrabiowie ze Stradomii Górnej. Prawie wszyscy mężczyźni palą papierosy
lub cygara. Fot. G. Tonndorf. Z kolekcji Piotra Nowaka

Ten niegdyś zadbany budynek zarządcy (oraz park) po 1945 r. utracił całą swoją świetność.


Dom zarządcy folwarku (fot. 2014 r.), chyba nie ma jednego bogatego właściciela.
Bo tylko taki potrafi przywrócić budynek i park do dawnego stanu (podobnie jak w Krzeczynie)

Literatura:

  1. Kunze K.E., Vielguth, Köln 2004
  2. Między Widawą, a Dobrą, od zarania dziejów do współczesności, Oleśnica 2011
  3. Pałacyk Podiebradów w Zbytowej
  4. Pałąc w Stradomii Górnej

Od autora • Lokacja miastaOleśnica piastowskaOleśnica PodiebradówOleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów
Oleśnica po 1885 r.Zamek oleśnicki Kościół zamkowy Pomniki Inne zabytki
Fortyfikacje Herb Oleśnicy Herby księstwDrukarnie NumizmatyKsiążęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica Wojsko w Oleśnicy Walki w 1945 roku Renowacje zabytków
Biografie znanych osób Zasłużeni dla OleśnicyArtyści oleśniccy Autorzy Rysowali Oleśnicę
Fotograficy Wspomnienia osadników Mapy Co pod ziemią? Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie Recenzje • BibliografiaLinkiZauważyli nas Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki Fotografie miastaRysunki Odeszli Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI ZWIEDZANIE MIASTA BEZ PRZEWODNIKA....
NOWOŚCI