Herby z wieży

W 1561 r. na wieży powstała galeria widokowa, otoczona kamienną balustradą, na której w narożach umieszczono figury lwów z piaskowca trzymających tarcze herbowe i tablicę inskrypcyjną.

Herb hrabstwa kłodzkiego
Herb księstwa ziębickiego
Herb Podiebradów
Element herbu księstwa żagańsko-głogowskiego (?)
Herb księstwa oleśnickiego
Herb Podiebradów (?)
Inskrypcja - kliknij aby odczytać
Data renowacji - kliknij
     
fot. Jacek Nienałtowski

Uwagę zwraca dwukrotne przedstawienie herbów Podiebradów. Pomimo konsultacji u różnych heraldyków - nie udało się ustalić znaczenia dwóch gwiazdek pod i nad godłem heraldycznym Podiebradów (trzy poziome pasy). Być może, że ma to związek z istnieniem księstwa oleśnickiego i bierutowskiego Podiebradów? Jedna gwiazdka oznaczała herb syna. Co oznaczały dwie gwiazdki - heraldyka milczy.

W literaturze nic nie pisano o losie tych rzeźb na przestrzeni wieków. Przyjmowano, że upiększały one bez przerwy widok wieży. Z  XVIII wiecznych rycin (okres 1720-1793 r.) wynika jednak, że już wówczas na wieży zamkowej nie było rzeźb lwów. Czy spadły podczas kolejnych wichur, może mocowania były zbyt słabe i dlatego ze względów bezpieczeństwa rzeźby zostały zdjęte? Może materiał, z których zostały wykute nie sprostał działaniom czynników atmosferycznych i rzeźby straciły swoje walory artystyczno-reprezentacyjne?

Dopiero w 1905 r., czyli po ponad 100-200 letniej przerwie umieszczono je ponownie na wieży, przy okazji prac związanych z gruntowną renowacją zamku. Czy były to rzeźby wykonane w 1561 r., czy zostały ponownie wyrzeźbione? Powinni się o tym wypowiedzieć specjaliści od ochrony zabytków. Jest oczywiste, że jedna z tarcz utraciła swoje godło herbowe, gdyż na nim wykuto napis z datą renowacji. Zapewne nie dowiemy się, który z herbów nowi właściciele zamku uznali za mało ważny i zlikwidowali.