DOM WDÓW
Naprzeciw kościoła NP Marii i św. Jerzego, u zbiegu ulic Matejki i Kościelnej stoi budynek wybudowany w 1683 r. Pochodzi z fundacji księcia Sylwiusza Fryderyka Wirtemberga i być może jego braci. Był to konwent wdów po kaznodziejach i nauczycielach, które książęta otaczali opieką. Zamieszkiwało w nim wtedy bezpłatnie 8 wdów, którym zapewniano także opał.


Jesienny widok Domu Wdów z okresu po 1916 r.

Z lewej strony domu, przy ulicy, widoczny mały XVIII wieczny portal umożliwjający wejście na jego podwórko i pokazywany na innych widokówkach. Z prawej ul. Kościelna i widoczny dom o nr 9 i 10.


Zdjęcie z ok. 1910 r. Z lewej widoczny nieistniejący już budynek nr 11, pełniący do 1923 r. rolę starostwa.


Z lewej nieistniejący budynek nr 13, z prawej płot otoczający kościół. Zdjęcie z ok. 1916 r.



Kolorowe zdjęcie Domu Wdów. Widokówka ze zbioru J. K.


Barokowy portal i obramienia okien. Nad drzwiami, niewidoczna w cieniu, kuta krata pochodząca z czasów budowy budynku.


Zdjęcie sprzed modernizacji budynku przeprowadzonej po 1910 r.
Widoczne jeszcze małe okienka na mansardzie. Po modernizacji tam urządzono pokoje mieszkalne z dużymi oknami,
widocznymi na powyższych widokówkach.

Wbrew temu, co pisano dotychczas, Dom Wdów nie był podwyższany o piętro w XIX w., gdyż zawsze był piętrowy. Wynika to z poniższego rysunku F.B. Wernera z ok. 1750 r. Czyli na początku XX w. (ok. 1916 r.) dodano jedno mieszkalne piętro na istniejącej mansardzie. Nie wiadomo, kiedy zamieniono dach na mansardowy. Ponadto po wybudowaniu był jednym z najwyższych budynków w mieście i widoczny na rysunkach miast z XVII-XVIII wieku.


Dom Wdów na pierwszym planie wg F.B. Wernera.
Widać, że jest piętrowy.

Widoczny pomnik Bismarcka został w 1944 r. zdjęty na przetopienie.

Budynek w trakcie walk o miasto 23-24 stycznia 1945 r. został spalony. Poniżej pokazano jego stan w 1955 r.

Dom Wdów przed 1955 r. z jeszcze zachowanymi murami mansardy.
Dom Wdów od zewnątrz. stan z 1955 r. po rozebraniu murów mansardy.
fot. J. Jaworski. DŻS.
Odbudowa wnętrz w latach 1960-1962 (podawano datę 1965, ale ona nie zgadza się z historią Szkoły Muzycznej).
Fot. ze zbioru S. Kokota.
Po odbudowie. Widok z lat 70-ych. Ze zbioru S. Kokota.

W latach 1960-1962 został odbudowany, a wnętrze adaptowano dla potrzeb Państwowego Ogniska Muzycznego, które 3 września 1962 roku rozpoczęło działanie z 20 nauczycielami i 400 uczniami (z historii PSM). Mury i tynki zostały odrestaurowane, a dach mansardowy odtworzony. W wyniku tych poczynań zewnętrzne bryły są wierne pierwowzorowi, natomiast wnętrze jest całkiem nowe i nie odpowiada dawnemu układowi. Portal i obramienia okien są oryginalne, za wyjątkiem stolarki, która także spłonęła. Jest to prawdopodobnie najstarszy i jedyny dom mieszkalny, który dotrwał do naszych czasów i został odbudowany. Niżej pokazano jego obecny widok.

Widok obecny.


W roku 1965/1966 POM została przekształcona w Państwową Szkołę Muzyczną I stopnia, istniejącą do dzisiaj.

Literatura:
Przyłęcki Mirosław. Najcenniejsze zabytki Oleśnicy. Zapiski oleśnickie nr 2. 1995


Od autora Początki miasta Oleśnica piastowska Oleśnica Podiebradów Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica w XIX w. Fortyfikacje miejskie Księstwo oleśnickie Herb Oleśnicy Herb księstwa oleśnickiego
Herby Zamek oleśnicki Kościół zamkowy ZabytkiPręgierz i szubienica Drukarnie Renowacje i zamierzenia
Książęce krypty Pomniki oleśnickie Numizmaty Walki o Oleśnicę 1945 r. Wspomnienia osadników
Kalendarium
Zasłużeni dla Oleśnicy Biografie historyczne Oleśniccy autorzy Mapki miasta Widokówki
Zagadki
Rozmaitości Co pod ziemią? Podziękowania
Landsmannschaft Oels Bibliografia Linki