Oleśnicki obraz "Biczowanie"

Obraz olejny na płótnie "Biczowanie", o wymiarach 173,5 x 225, 5 cm, jest eksponowany na ścianie północnej w nawie głównej Bazyliki Mniejszej. Obraz przedstawia biczowanie Jezusa Chrystusa. Na obrazie, w dolnej jego lewej części, malarz umieścił swój autograf  T. J. Ernst pinxe 1754. Zapewne artysta pracował także na zlecenie księcia wirtembersko-oleśnickiego Erdamanna, skoro na jego zlecenie namalował dwa obrazy - Zmartwychwstanie i Wniebowstąpienie dla kościoła w Pokoju. Wcześniej, do konserwacji przeprowadzonej przez W. Piechówkę w 1992 r., obraz wisiał w drugim pomieszczeniu zakrystii Bazyliki. Tam, być może, znajdował się od 1908 r.

Obraz "Biczowanie" Fot. W. Piechówka		Tył obrazu z naniesioną inskrypcją w lewej górnej ćwiartce.

W trakcie konserwacji odkryto w tylniej części napis inskrypcyjny, (po poniższych uwagach wiadomo, że to jest napis fundacyjny), który jest czytelny. Mało czytelna była część tekstu w słowie określającym zawód zmarłego. Napis ten brzmi:

Na prośbę Wiesława Piechówki - tekst przetłumaczył ks. prof. ndzw. dr hab. Józef Pater. W tym tłumaczeniu: "seminarium oleśnickie" może budzić obecnie inne skojarzenia. Częściej jest znane jako oleśnickie gimnazjum illustre, opisywane na tej stronie.

Dr Piotr Oszczanowski, po umieszczeniu tekstu w internecie wniósł poprawkę do tłumaczenia. Trzecią linię tekstu odczytał jako: quondam Mercatoris Wratislav. Czyli Jan Fryderyk był kupcem wrocławskim.

Tak więc, w Bazylice Mniejszej znajduje się obraz wykonany na zlecenie oleśniczanina. Inne obrazy epitafijne także mogły być zlecone przez oleśniczan, ale tego nie jesteśmy pewni. Namalowanie obrazu, będącego epitafium zmarłego Jana Fryderyka Günthera - kupca wrocławskiego, zlecił jego brat Samuel Gotlieb, wcześniej prorektor (zastępcą rektora) Gimnazjum Illustre. Sądzić należy (na podstawie innych obrazów z Bazyliki), że wcześniej napis epitafijny znajdował się na przedniej stronie obrazu, na płycie dołączonej do ramy.

Dr PIotr Oszczanowski wniósł uwagę do mojej opinii: "Wątpliwe jest także przypuszenie, że mamy do czynienia z obrazem epitafijnym - tego rodzaju napisy bardzo często umieszczano na odwrociu malowidla i nie musialy wcale znaleźć się na jego ramie, czy też towarzyszacej jej "płycie". Nie jest to także "napis epitafijny", ale "napis fundacyjny". Dzięki kolejnej opinii P. Oszczanowskiego przypuszczenia i opowiastki stają się historią.

Rodzina czy przypadkowa zbieżność nazwisk - Carl Ehrenfried Günther został w 1809 r. rektorem Gimnazjum Illustre. Zmarł w 1826 r.

Literatura
Piechówka W. Dokumentacja konserwatorska poświęcona obrazowi "Biczowanie". Oleśnica 1992
Oszczanowski P. Krytyczna opinia powyższego tekstu - po niej wprowadziłem poprawki.