Sylwiusz Nimrod na tle herbu żony (Podiebradów - z lewej) i Wirtembergów (z prawej).
(z: www.worldroots.com/brigitte/ royal/wuert-s.htm)
(z: www.worldroots.com/brigitte/ royal/wuert-s.htm)
Marek Nienałtowski
Sylwiusz Nimrod Wirtemberg
(więcej w książce Nienałtowski M., Wirtembergowie książęta na Oleśnicy, Bierutowie i Dobroszycach, Oleśnica 2019)
|
Sylwiusz Nimrod na tle herbu żony (Podiebradów - z lewej) i Wirtembergów (z prawej). (z: www.worldroots.com/brigitte/ royal/wuert-s.htm) |
Książę Sylwiusz Nimrod wirtemberski z linii Weiltingen, syn księcia Juliusza Fryderyka wirtemberskiego, od r. 1617 na Juliusburgu i księżny Anny Sabiny von Holstein-Sonderburg - urodził się 2 maja 1622 r. w zamku Weiltingen. W 1634 r. odbył podróż po Francji, 1635 r. stracił ojca, 1636 r. studiował nauki polityczne, historię i matematykę w Strassburgu. W 1638 r. służył pod sławnym wodzem, księciem Bernardem sasko-wejmarskim, po jego śmierci znalazł się na dworze księcia Ernesta saskiego w Koburgu, potem w Gotha wraz z bratem studiował matematykę i mechanikę.
Nie mając nadziei na dziedziczenie rodzinnego i mocno zadłużonego księstwa musiał szukać bogatego ożenku. W 1646 r. znalazł się na Śląsku i zainteresował się wtedy Elżbietą Marią, jedynaczką i spadkobierczynią księstwa ziębicko-oleśnickiego. Książę spodobał się jej rodzicom i wkrótce rozpoczęły się petraktacje na temat jego małżeństwa i szybko doszło do zaręczyn 24-letniego Sylwiusza Nimroda i o trzy lata od niego młodszej Elżbiety Marii (ur. 11.5.1625 roku).
Jako pierwszy termin ślubu wyznaczono 16 października 1646 r. w Oleśnicy, ale przeszkodzili temu Szwedzi zajmując zamek (był to końcowy okres wojny 30-letniej). Pomimo, że Szwedzi zajmowali teren księstwa do 1648 r. - udało się im 1. maja 1647 r. wziąć cichy ślub z powodu choroby księcia oleśnickiego, który przy końcu maja zmarł.
W związku z tym młoda para zakrzątnęła się około szybkiego otwarcia testamentu ojca i pozyskała dla tej sprawy m.in. księcia Jerzego III brzeskiego, prosząc go na świadka.
Testament Karola Fryderyka przewidywał na następczynię Elżbietę Marię i jej męża. Dlatego książę Sylwiusz Nimrod zaczął zabiegi o przychylność cesarza, który był zajęty formalnościami kończącymi wojnę 30-letnią. W marcu 1648 r r. cesarz przrzekł nadanie lenna księżnej i jej małzonkowi. Miało to kosztować księcia utratę dóbr Jevisovice i zapłatę 20 000 guldenów (początkowo cesarz żądał 100.000).
Dopiero 15 grudnia 1648 r. w Wiedniu cesarz przyjał księcia, który złożył przysięgę na wierność. 17 grudnia 1648 r. kancelaria cesarska zarejestrowała nadanie księstwa jemu, jego żonie księżniczce Elżbiecie Marii ziębicko-oleśnickiej oraz ich potomkom i to zarówno w linii męskiej, jak i żeńskiej (Na tej podstawie w końcu XVIII w. po wymarciu oleśnickich Wirtembergów, księstwo przeszło na książąt brunszwickich).
Dnia 19 grudnia 1648 r. książę Sylwiusz Nimrod opuścił Wiedeń, a 3 stycznia 1649 r. jako nowy pan wrócił do Oleśnicy. Oficjalny dyplom nadawczy kancelaria wrocławska wystawiła z datą 19 stycznia 1649 r. Dnia 26 stycznia 1649 r. książę Sylwiusz Nimrod i księżna Elżbieta Maria przyjęli od ludności przyrzeczenie poddaństwa i tak rozpoczęło się panowanie nowej dynastii.
Książę Sylwiusz Nimrod 24 kwietnia 1664 r. wraz z żoną i najmłodszym synem (trzej starsi wyjechali 21 lutego na studia do Tybingi) zatrzymał się w oleśnickiej Brzezince w nowozbudowanym domu Maurycego Kotulińskiego (potomka polskiej szlachty, wywodzącego się z Kotulina obok Toszka, później skoligaconego z królewskimi rodami niemieckimi), barona na Jelczu i tam zasłabł. W wyniku ostrego ataku, około godziny 10 rano zmarł w sobotę 26 kwietnia 1664 r. Dnia 28 kwietnia ciało księcia przewieziono z Brzezinki do zamku oleśnickiego i 8 maja 1664 r. z odbyły się ceremonie pogrzebowe. Na dziedzińcu zamkowym rozciągnięto wielką czarną tkaninę, na której ustawiła się szlachta i zacniejsi mieszczanie; stąd ruszył orszak żałobny pod przewodnictwem duchowieństwa i uczniów Gymnasium Illustre do kościoła zamkowego, gdzie kaznodzieja dworski Ortlob wygłosił kazanie pogrzebowe. Z ceremoniałem złożono ciało do trumny. Była ono wyłożona materiałem z czerwonego jedwabiu. Pod głową miał także poduszkę z tego materiału. Zapewne żona włożyła mu do trumny swój modlitewnik z herbem Podiebradów. Trumnę wstawiono do krypty zastępczej pod zakrystią w kościele zamkowym w Oleśnicy. Po wykonaniu sarkofagu przełożono trumnę do niego i 26 listopada pośród pompy odbyła się właściwa ceremonia pogrzebowa - trumnę ponownie wyjęto z grobowca i sprowadzono na dziedziniec zamkowy, gdzie znów odbyło się kazanie i trwała muzyka żałobna. Potem kolumna poprzez miasto ruszyła powoli do kościoła.
32 szlachciców z księstwa oleśnickiego, na zmianę, niosło trumnę, 16 innych - herby rodów spokrewnionych z księciem, siedmiu innych - różne chorągwie. Za każdą chorągwią prowadzono konia, na końcu zaś szło 7 szlachciców z pochodniami. Orszak przeszedł przez Rynek i kilka ulic miasta, by w końcu znów wkroczyć do domu Bożego; nawet konie, na czele z wierzchowym koniem księcia, wprowadzono do kościoła. Zaproszono bardzo wielu książąt, obecny był jednak tylko Christian z Brzegu. Ewangelickie duchowieństwo księstwa, liczące 68 osób, stawiło się w komplecie. Już dwa miesiące wcześniej książęca rada nadała pastorowi Airsteinowi ze Schmolnej, znanemu jako poeta, zlecenie sporządzenia na uroczystości pogrzebowe "panegiryku w wierszu heroicznym z opisem przebytego życia"; ten wiersz, wydrukowany - rozdano uczestnikom ceremonii żałobnej. W końcu urozczystości umieszczono sarkofag księcia w krypcie Podiebradów.
Dopiero 13 sierpnia 1700 r., razem z innymi sarkofagami, przeniesiono szczątki Sylwiusza Nimroda do nowozbudowanej Krypty Wirtembergów. Być może, że sarkofag wyciągano w częściach.
Elżbieta Maria była szczęśliwa w małżeństwie. Po śmierci męża objęła rządy opiekuńcze w imieniu małoletnich synów. W 1673 r. księżna Elżbieta Maria sporządziła akt swej ostatniej woli. Była ostatnią z Podiebradów i jako taka miała prawo do tytułu księżniczki ziębickiej, którego już nie miał jej mąż i ich potomkowie.
Opracowano na podstawie:
Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA BEZ PRZEWODNIKA....
NOWOŚCI
24 kwietnia 1664 roku książę wraz ze swoją małżonką, po tym jak trzech najstarszych synów wcześniej wyjechało na uniwersytet w Tybindze, udał się do barona von Kottulinsky'ego na Briese, który pragnął z szczególącą uroczystością poświęcić swój nowo wybudowany zamek; tu dosięgło go jego przeznaczenie; atak apopleksji go nawiedził; wprawdzie następnego dnia mógł jeszcze podjąć pewne dyspozycje, jednak drugiego dnia, 26 kwietnia 1664 roku, jego życie dobiegło końca. Ciało przewieziono do Oels i wystawiono w zamku aż do pogrzebu, który odbył się 8 maja. Na dziedzińcu zamkowym rozciągnięto wielką czarną tkaninę, na której ustawili się noble i zacniejsi mieszczanie; stąd ruszył orszak żałobny pod przewodnictwem duchowieństwa i szkoły do kościoła zamkowego, gdzie kaznodzieja dworski Ortlob wygłosił kazanie pogrzebowe. Ciało jednak jeszcze nie spoczęło. 24 listopada odbyła się dopiero właściwa ceremonia pogrzebowa. Trumnę ponownie wyjęto z grobowca i sprowadzono na dziedziniec zamkowy, gdzie znów odbyły się kazanie i muzyka żałobna.
32 noble z księstwa nieśli ciało, 16 innych - herby rodów książęcych krewnych, 7 innych - różne chorągwie, za każdą chorągwią prowadzono konia, na końcu zaś 9 noble z pochodniami. Orszak przeszedł przez Rynek i kilka ulic miasta, by w końcu znów wkroczyć do domu Bożego; nawet konie, na czele z wierzchowym koniem księcia, wprowadzono do kościoła. Zaproszono bardzo wielu książąt, obecny był jednak tylko Christian z Brzegu. Ewangelickie duchowieństwo księstwa, liczące 68 osób, stawiło się w komplecie. Już dwa miesiące wcześniej książęca rada nadała pastorowi Airsteinowi ze Schmollen, znanemu jako poeta, zlecenie sporządzenia na uroczystości pogrzebowe "panegiryku w wierszu heroicznym z opisem przebytego życia"; ten wiersz miał być wydrukowany i przynajmniej rozdany zacniejszym uczestnikom ceremonii żałobnej. W późniejszych latach syn zmarłego zbudował własną, wirtemberską kryptę i kazał tam przenieść ciało. Przepychowny cynowy sarkofag, podtrzymywany przez cztery lwy i cztery anioły, od tamtej pory przechowuje śmiertelne szczątki pierwszego księcia oelskiego z rodu wirtemberskiego.
