Remigiusz Szczuraszek - tekst i zdjęcia
Kolejne zmiany w kościele zamkowym po usunięciu lóż książęcych i szlacheckich
11.04.2026 r.

Po katastrofie budowlanej z 1905 r. późną jesienią 1907 r. inspektor Köchler rozpoczął odbudowę kościoła (częściowo wzorował się na projekcie H. Poelziga.), a zakończenie prac przewidział na 1908 r. Niestety na wiosnę zmarł. Jego funkcję przejął inspektor Stoessel (pomocnicy - technik budowlany Zenker i pisarz budowlany Stiller). Odbudowę murów zlecono dworskiemu mistrzowi budowlanemu Heinze z Oleśnicy, a prace ciesielskie - mistrzowi Lindenmannowi z Bielawy Górnej. Inspektor Stoessel zakończył odbudowę murów w 1908 r. Z tej racji często decyzje budowlane podejmowano prędko - na planach przekreślano czerwonym tuszem decyzje poprzednika i wprowadzano nowe rozwiązania. Prace we wnętrzach trwały jeszcze w 1910 r., a ich oficjalne zakończenie nastąpiło 12 maja 1910 r. Wszystkich prac doglądał superintendent oleśnicki, dworski kaznodzieja i pastor - Konrad Kaechler.
https://www.olesnica.nienaltowski.net/Katastrofa_budowlana_sw.%20Jan.htm Dlatego nie zawsze wiadomo jakie zmiany wprowadzano. Niektóre starano się niżej pokazać

Rys.1	Rys. 2

Na Rys. 1 z lewej widać (przed 1905 r.) na piętrze lożę książęcą oraz dalej na przedłużeniu loże znaczącej szlachty (związanej blisko z książetami). Prawdopodobnie do loży książęcej było przebite przez ścianę jedno wejście. Za lożami nie było widać dużych otworów ostrołukowych lub łukowych. Do loży szlacheckiej mogło być wejście z zachodniej najniższej empory (tej pod organami). W trakcie katastrofy budowlanej w 1905 r. te ściany i loże uległy zawaleniu. W trakcie odbudowy kościoła w latach 1907-1910 nie odbudowano lóż, a w nowej ścianie wykonano trzy otwory ostrołukowe - wskazane strzałkami na Rys. 2.

Na Rys. 1 z prawej strony widać emporę dla wiernych z trzema łukami oznaczonymi numerami 1,2,3. Natomiast na Rys. 2 widać, że w tej emporze już są cztery łuki. Czy końcowy łuk został wykonany podczas odbudowy kościoła?

Empora zachodnia (pod organami) na Rys 1. (oznaczona cyframi 1-5) miała przed 1905 r. dekorację malarską z pięcioma emblematami na parapecie. Po usunięciu loży szlacheckiej pojawiło się miejsce na szósty emblemat (cyfry 1-6 na Rys. 2), na którym namalowano nasz kościół od strony południa, pokazany niżej.

Rys 3. Dodatkowy szósty namalowany element na emporze zachodniej. Nad kościołem napis ECCLESIA DEI - KOŚCIÓŁ BOŻY.
Poniżej napis brzmi: "Illius instar avis cinere exsurgens in honorem Christi, sancta domus, quam prius amplior es.",
czyli: "Jak ów ptak powstający z popiołów, tak ty, święty domie Chrystusa, ku Jego chwale jesteś większy niż przedtem."
Tak więc, sentencja pod malowidłem świadomie nawiązuje do odrodzenia świątyni po katastrofie z 1905 roku.
Bazylika powstała nowsza i piękniejsza. Na niektórych widokówkach opisywano ją jako "Neue Schlosskichrche"

Rys. 4. Naprzeciw ściany z lożami, widocznej na rys. 2, znajduje się ściana z czterema łukami.
Aby wprowadzić dodatkowy łuk, zmniejszono głębokość dolnej loży zachodniej
oraz całkowicie usunięto dolny chór muzyczny, zwany szkolnym,
znajdujący się pod chórem z organami.

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI