Marek Nienałtowski
Halina Horbaczewska (Zasada) - kierowniczka Zakładu Zieleni w Oleśnicy
22.05.2024 r.

Andrzej Zasada napisał e-maila do mnie i redakcji Panoramy Oleśnickiej:

Szanowni Panowie,
w nawiązaniu do artykułu zamieszczonego na stronie internetowej "Historia Oleśnicy" oraz w "Panoramie Oleśnickiej" przesyłam panom krótki list od mojej mamy - Haliny Horbaczewskiej primo voto Zasada. Mama moja była przez wiele lat kierowniczką Zakładu Zieleni (ogrodnictwa) w Oleśnicy. Projektowała oraz nadzorowała wykonanie kwiatowych kompozycji przestrzennych (w tym również tych przedstawionych na zdjęciach w w/w artykule) i kwietnych dywanów. Załączam również kilkanaście zdjęć ze zbiorów mojej mamy. Zdjęcia pochodzą z lat 1974-76. Na kilku z nich jest moja mama.
Pozdrawiam
Andrzej Zasada
Oleśnica

Od autora strony - załączone zdjęcia włączyłem w tekst, dodałem 2 zdjęcia.

Tekst listu Haliny Horbaczewskiej (Zasady)

Z zainteresowaniem przeczytałam krótki artykuł o zieleni w Oleśnicy. Uważam jednak, że wymaga on pewnego doprecyzowania.

Jestem mieszkanką Oleśnicy od 1950 r. 15 marca 1966 r. zostałam kierownikiem ogrodnictwa MPGK (Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej) przy ul. Wałowej w Oleśnicy. Było to stare, poniemieckie, małe ogrodnictwo, po wojnie prywatne. Po przejęciu przez miasto należało zmienić uprawy z warzywnych ma kwiaciarstwo potrzebne do ukwiecenia miasta. W 1969 r. zostałam kierownikiem Zakładu Zieleni i Cmentarzy. Funkcję tę pełniłam przez ponad 20 lat.

Kierownik Zakładu Zieleni Halina Horbaczewska (Zasada) (z prawej) i Barbara Sikora na tle kwiatowych grzybków
na wystawie w Wałbrzychu

W latach 1972-74 dyrektorem MPGK był pan Franciszek Gawlik. Był to wspaniały dyrektor, dla którego nie było sprawy nie do załatwienia. Jednak to nie dyrektor zajmował się sprawą ukwiecania i zazieleniania miasta. Robili to fachowcy, których stopniowo się zatrudniało, aby produkowali odpowiednie rośliny i ukwiecali miasto. W 1974 r. dyrektorem MPGK został pan Józef Chromski.

Dyrektor MPGK Józef Chromski, z lewej Halina Horbaczewska (Zasada)
z kwiatową kompozycją - z koszem i wieńcem z kwiatów
na wystawie w Wałbrzychu

Oleśnica się rozbudowywała, przybywało zieleni, skwerów i parków. Władze miasta i MPGK pozytywnie rozpatrzyły wniosek o budowę nowego ogrodnictwa przy ul. Południowej. Budowę rozpoczęto w 1972 r., a otwarcie nastąpiło jesienią 1974 r. Produkowano w nim kwiaty nie tylko cięte: goździki, gerbery, paprocie, asparagus, ale głównie rabatowe, których dzisiaj już nigdzie nie znajdziemy: lobelie, irezyny, koleusy, alternantery i inne.

Jeżeli chodzi o kwiatowe kompozycje przestrzenne - orzeł, kosze, dzbany, grzybki i inne - to rysowałam ich wzory na papierze. Na podstawie tych projektów mój śp. mąż Bolesław Zasada, pracownik ZNTK, wykonywał małe makiety z drutu. Następnie w Zakładzie Karnym i warsztacie MPGK wykonywano już duże formy.

Rok 1975. Pracownicy zakładu ogrodniczego MPGKiM przy ul. Południowej pozują do zdjęcia po wykonaniu dwóch kompozycji kwiatowych.
Z lewej Halina Horbaczewska (Zasada)

Kwiatowa kompozycja z koszem i wieńcem z kwiatów (ul. 3 Maja)		Kwiatowa kompozycja w postaci dzbana (Rynek)

Kwiatowa kompozycja w postaci grzybków (ul. 3 Maja)

Nasadzenie drucianych kompozycji było bardzo ciężkie, trzeba było wypełnić je ziemią i każde "oczko" wg. wzorów obsadzić roślinkami. Braliśmy z tymi kompozycjami udział w wystawie wojewódzkiej w Wałbrzychu. Wykonaliśmy tam również dywan kwietny.

Orzeł na wystawie w Wałbrzychu

Dywan kwietny wykonany w Wałbrzychu 1976 r.

Wykonywałam również wystawy kwiatów w technikum i w KMPiK (Klub Międzynarodowej Prasy i Książki) przy pl. Zwycięstwa.

W związku z rozbudową miasta przybywało terenów do obsadzeń - nasadzaliśmy je różami. Krzewy tych pięknych kwiatów dostarczali wyspecjalizowani ogrodnicy. Były to głównie róże typu polianty: niskie, obficie kwitnące. Przybywało również bardzo dużo pięknych drzew.

Oprócz tego w Oleśnicy było mnóstwo wypełnionych kwiatami gazonów. Po piękne, o różnych wzorach gazony dyrektor Gawlik jeździł aż do Węgierskiej Górki. Cały rynek był naokoło na murku obsadzony kwiatami. Powstawały również dywany kwietne - wszystkie rysowałam w terenie sama i planowałam nasadzenia.

Duży gazon o rzadkim kształcie i ciekawym wzorze

Cały Rynek był osadzony kwiatami. Fragment widokówki z kolekcji Jerzego Makowskiego z Bielska-Białej

Rynek 1974 r. Podstawa Pomnika Nike była obsadzona kwiatami, także w postaci herbu Oleśnicy

Dwa ujęcia fotograficzne w okolicach placu Zwycięstwa z różnymi gazonami i kompozycja z dzbanem. W rozpoznaniu miejsca pomógł Jerzy Makowski

Z poważaniem
Halina Horbaczewska (Zasada)

Dziękuję Halinie Horbaczewskiej (Zasadzie) za przysłanie informacji o powstaniu Zakładu Zieleni w ramach Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej. Z historii miasta wiadomo, że zakład miał początki w 1905 r. To wtedy po osuszeniu stawu - powstał książecy ogród zaopatrujący zamek oleśnicki w warzywa. Potem ogród został wydzierżawiony, a zatem kupiony przez ogrodnika, który nim zarządzał do 1945 r. Po 1945 r. ogród miał różną historię prywatną i "państwową" bo był od 1948 r. ogrodem Państwowego Gimnazjum Ogrodniczego. Potem jego los, jak się okazało, był też związany z Zakładem Zieleni.

Gospodarstwo ogrodnicze przy ul. Wałowej ok. 1963 r. Fot. z kolekcji Stanisława Kokota

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI