Marek Nienałtowski
Gazety Oleśnickie z 1712- 1863 r.
16.07. 2026 r.
To jest fragment niemieckiej bibliografii prasy śląskiej z XIX w. Zawiera skrócone opisy wydawnictw ukazujących się w Oleśnicy od 1712 do 1863 r. W Bibliografii numeracja 452-467
Poniżej podaję odczyt i tłumaczenie poszczególnych pozycji.
Odczyt (łacina):
Miscellanea litteraria de quibusdam ineditis historiae Silesiacae scriptoribus ac operibus specimen.
Założone: 1712 .
Wydawca: Christian Runge.
Druk:
Ukazywało się:
I - 1712,
II - 1713,
III - 1714,
IV - 1717.
Koniec wydawania: 1717.
Tłumaczenie
"Literackie miscellanea o niepublikowanych pisarzach i dziełach historii Śląska" - pierwsze naukowe czasopismo wydawane w Oleśnicy, poświęcone historii Śląska. Ukazały się cztery tomy w latach 1712-1717.
Oelsnisches Wochenblatt für Kinder. Zur Verbesserung der heutigen Erziehung und des Schulunterrichts in niederen Schulen.
Założone: 1783.
Wydawca: Karl Ehrenfried Günther.
Drukarz: Samuel Gottlieb Ludwig.
Ukazywało się tygodniowo. Nie zachowała się okładka.
Przestało wychodzić pod koniec 1783 r.
Tłumaczenie
"Oleśnicki Tygodnik dla Dzieci. Dla polepszenia współczesnego wychowania i nauczania w szkołach elementarnych."
Pismo pedagogiczne, istniejące tylko przez jeden rok (1783).
Odczyt (francuski)
Journal plaisant, historique, politique et littéraire.
Założony: lipiec 1793.
Drukarz: Ludwig.
Ukazywał się co miesiąc.
Koniec: czerwiec 1795.
Tłumaczenie
"Przyjemny dziennik historyczny, polityczny i literacki."
Francuskojęzyczny miesięcznik wydawany w Oleśnicy od lipca 1793 do czerwca 1795.
Oels-Militischer Wochenblatt oder der Mitsprecher.
Założony: lipiec 1824.
Redaktor: były burmistrz Meißner.
Drukarz: Ludwig.
Ukazywał się tygodniowo. Nie zachowała się okładka
Koniec: 1825.
Tłumaczenie
"Oleśnicki Tygodnik Wojskowy, czyli Współmówca."
Pismo polityczno-społeczne wydawane w latach 1824-1825.
Wochenblatt für das Fürstenthum Oels.
Podtytuł:
Ein gemeinnütziges Volksblatt zur Erheiterung, Unterhaltung, Belehrung und Nachricht.
("Pożyteczne pismo ludowe dla rozweselenia, rozrywki, pouczenia i informacji.")
Od 15 VI 1849:
Abendzeitung .
Od 2 I 1850:
Abendzeitung. Neue Folge...
Od 1 X 1850 ponownie:
Wochenblatt für das Fürstenthum Oels.
Ukazywało się tygodniowo.
W 1849 przez pewien czas trzy razy w tygodniu.
W 1850 najpierw dwa razy, następnie znów raz w tygodniu.
Koniec: 28 III 1851 (prawdopodobnie do 1857).
Tłumaczenie
"Tygodnik dla Księstwa Oleśnickiego."
Najważniejsze lokalne czasopismo XIX-wiecznej Oleśnicy. Zawierało wiadomości lokalne, gospodarcze, urzędowe i rozrywkowe. W różnych okresach zmieniało nazwę i częstotliwość ukazywania się. Bibliografia przytacza także uwagę z archiwum pruskiej cenzury, że pismo miało charakter opozycyjny wobec władz państwowych i zajmowało się polityką, nauką oraz handlem, przez co "nie mogło być tolerowane przez cenzurę".
Bericht über die Verhandlungen und Arbeiten des Patriotisch-landwirtschaftlichen Vereins zu Oels.
Założone: 1837.
Redaktorzy zmieniali się w kolejnych latach.
Drukarz: A. Ludwig.
Obejmowało lata:
1837-1841,
1843-1851,
1854-1857.
Koniec: 1857.
Tłumaczenie
"Sprawozdanie z obrad i prac Patriotycznego Towarzystwa Rolniczego w Oleśnicy."
Były to roczne sprawozdania działalności miejscowego stowarzyszenia rolniczego.
Intelligenzblatt für die Städte Oels, Bernstadt und Hundsfeld.
Od 1847:
Oels, Bernstadt, Juliusburg und Hundsfeld.
Od 1850:
Hundsfeld und Festenberg.
Później:
Hundsfeld, Festenberg und Medzibor.
Założone: 1844.
Nakład:
1844 - 1100 egz.,
1852 - 1500 egz.
Drukarz: A. Ludwig.
Ukazywało się najpierw raz w tygodniu, następnie dwa razy w tygodniu.
Koniec: 1859.
Było to urzędowo-ogłoszeniowe pismo publikujące ogłoszenia, informacje handlowe, komunikaty władz i wiadomości lokalne.
Obergerichtliche Bekanntmachungen.
Nakład: ok. 600 egz.
Wydawca: Magistrat.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywało się tygodniowo.
Znane egzemplarze z roku 1845.
Tłumaczenie
"Ogłoszenia Wyższego Sądu".
Urzędowy tygodnik publikujący obwieszczenia sądowe i administracyjne. Wydawcą był magistrat miejski, druk wykonywała drukarnia A. Ludwiga.
Kirchlicher Anzeiger für die Städte Oels, Bernstadt und Juliusburg sowie für deren eingepfarrte Dörfer.
Założony: 1847.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywał się tygodniowo.
Koniec: 26 czerwca 1848.
Tłumaczenie
"Kościelny Informator dla miast Oleśnicy, Bierutowa i Dobroszyc oraz należących do nich parafii wiejskich".
Było to pismo religijne zawierające wiadomości kościelne, ogłoszenia parafialne i informacje dla wiernych. Ukazywało się od stycznia 1847 do czerwca 1848 roku.
Fliegendes Blatt für das Fürstenthum Oels.
Założone: 1848.
Wydawca: A. Grevener.
Zachował się jeden egzemplarz w posiadaniu osoby prywatnej w Oels.
Tłumaczenie
"Ulotne Pismo dla Księstwa Oleśnickiego".
Prawdopodobnie jednorazowa lub krótkotrwała gazeta (tzw. "fliegendes Blatt" oznacza ulotne wydawnictwo lub jednodniówkę). Znany jest tylko jeden zachowany egzemplarz.
Freie Blätter.
Założone: 9 czerwca 1848.
Redaktor: H. Bredow.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywało się dwa razy w tygodniu.
Koniec: 1849.
Tłumaczenie
"Wolne Karty" (lub "Wolne Gazety").
Liberalne pismo polityczne powstałe podczas Wiosny Ludów. Wydawane dwa razy w tygodniu od czerwca 1848 do końca 1849 roku.
Arbeiten des Allgemeinen landwirtschaftlichen Vereins im Kreise Oels.
Założone: 1850 (obejmowało działalność od 1849 r.).
Wydawca: Komisja redakcyjna Towarzystwa.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywało się początkowo corocznie, od 1862 r. co dwa lata.
Koniec: 1868.
Tłumaczenie
"Prace Ogólnego Towarzystwa Rolniczego Powiatu Oleśnickiego".
Roczne sprawozdania i opracowania dotyczące rolnictwa, hodowli, nowych metod gospodarowania oraz działalności miejscowego towarzystwa rolniczego.
Kommunalanzeiger für die Städte im Regierungsbezirk Breslau, Liegnitz und Oppeln.
Od 1 stycznia 1857 rozszerzony także o Bromberg (Bydgoszcz) i Posen (Poznań).
Założony: 1 stycznia 1854.
Redaktor: burmistrz Vogt z Oleśnicy.
Od 1857 redakcję prowadził Ludwig wraz z kilkoma urzędnikami samorządowymi.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywał się co miesiąc.
Istnienie potwierdzone do końca 1866 r.
Tłumaczenie
"Komunalny Informator dla miast okręgów rejencyjnych Wrocławia, Legnicy i Opola".
Specjalistyczne czasopismo przeznaczone dla władz miejskich, poświęcone administracji samorządowej, prawu komunalnemu oraz gospodarce miejskiej.
Wochenblatt für den Schildberger Kreis.
(Tygodnik Powiatu Ostrzeszowskiego.)
Założony: 1 stycznia 1856.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywał się tygodniowo.
Tłumaczenie
"Tygodnik Powiatu Ostrzeszowskiego".
Gazeta lokalna przeznaczona dla powiatu ostrzeszowskiego, drukowana w Oleśnicy.
Pierwotny tytuł:
Lokomotive am rechten Oderufer. Zeitung für alle Stände.
Od 1859:
Lokomotive an der Oder.
Od 9 czerwca 1860:
Lokomotive an der Oder. Tägliche Zeitung für alle Stände...
Później:
Oelser Zeitung.
Założona: 3 kwietnia 1859
Nakład:
Pierwszy redaktor:
Dr Köbner.
Druk:
A. Ludwig.
Początkowo ukazywała się dwa razy w tygodniu, następnie trzy razy, od czerwca 1860 sześć razy w tygodniu.
Bibliografia podaje, że gazeta nadal istniała w chwili sporządzania katalogu.
Była to najważniejsza gazeta Oleśnicy drugiej połowy XIX i początku XX wieku. Z czasem stała się niemal dziennikiem, obejmując wiadomości lokalne, polityczne, gospodarcze i ogłoszenia.
Oelser Kreisblatt.
Założone: 2 października 1863.
Nakład (1928): 1000 egz.
Wydawca: Starostwo Powiatowe.
Druk: A. Ludwig.
Ukazywało się tygodniowo.
Tłumaczenie
"Powiatowy Dziennik Oleśnicki".
Urzędowa gazeta starostwa powiatowego, publikująca rozporządzenia władz, ogłoszenia urzędowe oraz informacje dotyczące administracji powiatu.
Podsumowanie
Otrzymujemy praktycznie kompletny wykaz prasy wydawanej w Oleśnicy od 1712 do lat 60. XIX wieku, obejmujący zarówno czasopisma naukowe, pedagogiczne i religijne, jak i gazety polityczne, urzędowe, samorządowe oraz lokalne dzienniki.
Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI
