Marek Nienałtowski
Wojewódzki Konserwator Zabytków podjął decyzję w sprawie błędnego herbu Solms-Laubach na Kolumnie Złotych Godów w Oleśnicy
21.04. 2026 r.

17.11.2020 r. bez rozgłosu umieszczono na Kolumnie Złotych Godów nowy medalion z herbem Solms-Laubach. Po jego analizie stwierdziłem, że ma on istotne błędy heraldyczne powodujące, że trudno go nazwać herbem księżnej Marii Sophii Wilhelminy Solms-Laubach. Napisałem na swojej stronie 2 grudnia 2020 r., że ten medalion powinien zostać wymieniony. Naturalnie Urząd Miasta Oleśnicy uznał, że ten herb nie posiada błędów. Jednocześnie UM zaprzestał działań w kierunku uzupełnienia kolumny o dwa następne medaliony. Kiedy zmienił się Wojewódzki Konserwator Zabytków (WKZ), wcześniej zatwierdzający ten błędny herb, uznałem, że należy złożyć skargę do nowego kierownictwa. Dlatego 4.08.2025 r. wysłałem do WKZ pismo informujące, że "Zainstalowano na Pomniku Złotych Godów w Oleśnicy medalion z błędnym herbem Solms-Laubach". W trakcie roku korespondencji na linii WKZ-wykonawczyni medalionu z herbem (o czym byłem powiadamiany) dowiedziałem się, że próba usunięcie medalionu może spowodować uszkodzenie Kolumny Złotych Godów i dlatego decyzja WKZ była następująca:

Czyli z kilku błędów w herbie wybrano jeden z najważniejszych.

Rys. 1. Próba wyjęcia tego medalionu odlanego z brązu i przyklejonego może się skończyć
zniszczeniem zabytkowej obudowy w postaci lwa obejmującego medalion,
a może zniszczenia mogą sięgać dalej - widać na zdjęciu już popękane
elementy nad i pod medalionem

Dlatego zostanie naprawiony tylko jeden z klejnotów. Naprawa może będzie polegać na jego wycięciu, odlaniu nowego klejnotu i wstawieniu go w miejsce wycięcia. Względnie wykonawczyni medalionu przyjmie inną metodę wymiany (naprawy).

Rys.2. Wyżej widać 3 klejnoty herbowe z herbu Solms-Laubach. Każdy z nich ma jakąś wadę opisaną wcześniej na tej stronie. Naprawa wspomniana przez WKZ ma polegać tylko na wymianie klejnotu oznaczonego numerem 1.

Ten klejnot w postaci wachlarza to zupełnie niezrozumiały, nawet bezczelny wymysł wykonawczyni, bo był łatwy do wykonania (w odróżnieniu od prawdziwego klejnotu). Być może wykonawczyni bała się, że nie wykona medalionu w terminie przewidzianym umową z UM Oleśnicy. W to miejsce powinien być wstawiony klejnot, podobny do pokazanego niżej.

Rys.3. Przykładowy odlany klejnot "wycięty"
z innego istniejącego herbu Solms-Laubach.
Pomiędzy dwiema flagami kilka
pawich piór, które trudno
wykonać

Jak się okazało wykonawczyni przedstawiła wcześniej do zatwierdzenia przez WKZ swój projekt i w nim był narysowany właśnie klejnot podobny do tego z Rys. 3. Dlaczego na medalionie wykonała inny klejnot?

Rys. 4. Taki rysunek wykonała wykonawczyni medalionu w celu przedstawienia do zatwierdzenia
przez WKZ. Na nim widać wystarczająco dobrze narysowany omawiany klejnot

Okazało się, że WKZ uznał pokazany projekt za prawidłowy, chociaż wykonawczyni pod lwem dodała koronę, której nie ma na rysunkach herbu Solms-Laubach (może dlatego, że łatwiej wykonać prostą koronę, niż 10 szponów lwa). Zapewne też pracownicy WKZ nie dostrzegli, że na niektórych polach było szrafowanie, a na dwóch polach go brakowowało, co pokazano niżej.

Rys. 5. Strzałkami pokazano pola, gdzie nie wykonano szrafowania w postaci
drobnej kratki, jak widać na pokazanym obok herbie Solms-Laubach

Wykonanie takiego szrafowania wymagało czasu, którego być może wykonawczyni nie miała. W swoich wyjaśnieniach do WKZ tłumaczyła, że zapomniała nanieść szrafowanie. Doprowadziło to do stworzenia odmiany herbu Solms, co wzbudzi zdumienie heraldyków i osób związanych z rodem Solms, bowiem w białych (srebrnych) polach znajdowałyby się białe (srebrne) lwy! A w rzeczywistości miały być srebrne (białe) lwy na czarnych polach.

W związku z tym, że WKZ nie zauważył tego błędu, tym samym został on zatwierdzony i wykonawczyni nie musi teraz wprowadzać poprawek nanosząc rylcem kratkę na istniejącym herbie w medalionie. Chociaż powinna się poczuć odpowiedzialna i teraz nanieść kratkę chociażby z częstotliwością jaką nanosiła kropki w polach obok.

Przypomnę, że wykonawczyni wykonała pierwszy medalion na Kolumnie Złotych Godów za czasów Burmistrza Michała Kołacińskiego i ja wtedy w ramach OBO dostarczyłem dużą ilustrację, według której wykonała ten medalion, do którego nie było uwag. Następnie miałem także w ramach OBO dostarczać co roku kolejną ilustrację. Niestety, wrócił burmistrz Bronś i uznał, że to UM będzie nadzorował wykonywanie medalionów, a ja wróciłem na czarną listę. Wynik tego jest następujący - mamy głupawy medalion i brakuje kolejnych dwóch. Trzeba czekać na powrót M. Kołacińskiego, który mi zleci wykonanie ilustracji kolejnych dwóch medalionów, których Oleśnica nie będzie się musiała wstydzić. Może mimo tego, też doprowadzi do wymiany tego ośmieszającego Oleśnicę medalionu, bo może uda się go usunąć?

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy • Pomniki • Inne zabytki
Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Numizmaty • Książęce krypty
Kary - pręgierz i szubienica • Wojsko w Oleśnicy • Walki w 1945 roku • Renowacje zabytków
Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy • Autorzy • Rysowali Oleśnicę
Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy • Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels
Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje • Bibliografia • Linki • Zauważyli nas • Interpelacje radnych
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Odeszli • Opisy wybranych miejscowości
CIEKAWOSTKI • ZWIEDZANIE MIASTA Z LAPTOPEM, TABLETEM ....
NOWOŚCI