Jak zwykle - kolejne wydawnictwo UM Oleśnicy z licznymi błędami.
"Czeskie czasy w historii Oleśnicy" - krytyczne uwagi.
W ostatnim czasie pojawia się zbyt dużo błędnych informacji na temat historii naszego miasta. Błędy w trzech kolejnych publikacjach drukowanych, nowe na stronie internetowej UM i na nowych tablicach informacyjnych (wiszących na zabytkach) to norma, która przynosi wstyd Oleśnicy. Ale władzom miasta to nie przeszkadza. Niżej kilka uwag ogólnych:
W związku z tym, że broszura ma prezentować polską wiedzę historyczną wśród Czechów - czuję się w obowiązku zasygnalizować fakt istnienia w niej różnorodnych mankamentów i błędów. Niżej uwzględniłem tylko poważniejsze z nich. Jednocześnie kolejny raz stwierdzam, że prawdziwe informacje o Podiebradach oleśnickich, prawie gotowe do druku, znajdują się na tej stronie. Niestety, o zleceniu prac w Oleśnicy nie decyduje wiedza lecz układy.
strona |
napisano, pokazano |
uwagi |
7 |
"Oleśnica wkracza na karty historii w 1255 roku..." | Wielokrotnie pisano, że wkroczyła na karty historii w 1230 r. Napisano to na s. 18 najnowszej monografii Oleśnicy, na którą autor się powołuje. |
7 |
"... wyłania się księstwo Oleśnickie. Jej pierwszy włodarz - Konrad I..." | Pierwszym włodarzem był Bolesław. Napisano o tym w monografii na s. 29 |
9 |
![]() Ilustracja pieczęci. Pod spodem napis "Pieczęć Konrada II " |
Jest to pieczęć Konrada II Garbatego, który nie ma nic wspólnego z Oleśnicą. Na pieczęciach Konrada II oleśnickiego umieszczone były inne napisy otokowe, już wówczas na przepasce pojawiał się krzyż. Pomyłka w pieczęci lub herbie odpowiada obecnie zamianie fotografii. |
17 |
"25 kwietnia 1495 roku, król czeski ..." | Było to 28 kwietnia - monografia s. 67. |
15 |
Ilustracja i pod spodem napis "Król czeski Jerzy z Podiebradu" | Autor natomiast dalej w tekście używa zapisu Jerzy z Podiebradów. Nie można w jednym wydawnictwie używać różnych "nazwisk" szanowanego króla Czech. Wydaje się, że należałoby przyjąć zapis Jerzy z Podiebradu, jako bardziej prawidłowy i częściej używany w wydawnictwach encyklopedycznych (np. Encyklopedia PWN). |
19 |
W 1448 roku wojska Podiebradowicza | Autor pisząc o Jerzym z Podiebradu - pisze "Podiebradowicz". W j. polskim Podiebradowicz oznacza syna, wnuka itd. Podiebrada. Jest to więc błędne określenie. |
20 |
"Księstwo zostało podzielone między jego synów" | Księstwo nie zostało podzielone. Synowie rządzili wspólnie, co wyraziło się m.in. w ich tytulaturze: "Albrecht, Jerzy i Karol, bracia z łaski bożej Świętego Cesarstwa Rzymskiego książęta ziębiccy, na Śląsku w Oleśnicy, hrabiowie na Kłodzku..." |
20 |
"... władze przejął [1502] jego brat Karol I. Książę ten był bardzo wpływowym urzędnikiem..." | Nie był jeszcze wpływowy w 1502 r. Pierwsze ważne stanowiska objął dopiero w 1515 r. |
20 |
"...wybiera na swoją siedzibę Ziębice i tam w 1536 roku umiera. | Wybiera na swoją siedzibę Ząbkowice i tam umiera. |
21 |
Po jego śmierci księstwo zostaje podzielone pomiędzy trzech synów, przy czym Oleśnica przypada Janowi. | Nie zostało podzielone. Przez okres 6 lat księstwem oleśnickim i ziębickim rządzili wspólnie jego synowie. Po zastawieniu księstwa ziębickiego, dalej wspólnie rządzili już tylko w księstwie oleśnickim. Dopiero podzielili księstwo po wyborze przez Joachima kariery duchownej (1543 rok). Monografia s. 73. Oleśnica formalnie przypadła Janowi dopiero po śmierci Jerzego tj. w 1553 r. |
21 |
"...a wychowawcą jego synów był (...) Jan Hess". | J. Hess był tylko nauczycielem najstarszego syna Karola I - Joachima. Działo się to w latach 1514-1518, wówczas w wieku odpowiednim do nauki był Joachim. Napisano o tym w monografii na s. 71. |
21 |
W 1607 zostaje wydana (...) tzw. Agenda | Została wydana w 1593 r. Monografia str. 86 |
21, 22, 23, 27 |
Podpisy pod zdjęciami są oderwane od treści broszury. | Zamiast ogólnego podpisu typu "Dziedziniec zamku" (s. 21) można było umieścić podpis związany z treścią broszury np.: "Na zdjęciu widoczne skrzydło wschodnie i krużganki wybudowane w okresie rządów Karola II". W innym miejscu zamiast "Kościół zamkowy" (s. 22) podpisać np.: "Na zdjęciu widoczna kruchta, nad którą znajduje się pomieszczenie Biblioteki łańcuchowej". Wiadomo, że jedna ilustracja zastępuje 1000 słów, a właściwie podpisana, zwiększa tę ilość dwukrotnie. |
22 |
Johanessa Sinapiusa |
W tekście autor prawidłowo spolszcza wszystkie imiona (Jerzy, Karol itp.) natomiast w tym przypadku pozostawia niemieckie imię Sinapiusa. Dlaczego? Dodatkowo podaje je błędnie. Prawidłowo brzmi ono - Johannes (nie Johaness). Prawidłowy polski zapis nazwiska - Jan Sinapius. Szkoda, że tłumacz na j. czeski (s.18) dodatkowo błędnie podał imię Johanes. Szkoda, że jednocześnie literówka (jak sądzę) spowodowała błędny zapis nazwiska w postaci Sinapis. Czeski czytelnik może wysnuć błędne wnioski o wiedzy oleśniczan na temat historii księstwa. W literaturze czeskiej nazwisko Sinapiusa zapisują często jako Ján Sinapius-Horčička mladší Pod tym linkiem również powołują się na ilustrację z mojej strony. Tzn. że w Czechach jest ona znana. |
22 |
"To właśnie on [Jan Podiebrad] ufundował kryptę w kościele Jana Chrzciciela dla rodziny książęcej" | W "Genealogia Podiebradów" na s. 76 napisano, że w 1513 roku pochowano w krypcie księżniczkę Magdalenę. Czyli już wówczas istniała krypta. Ale wtedy Jan Podiebrad miał zaledwie 4 lata i nie mógł jej fundować. Zapewne prawdy o fundatorze dowiemy się, gdy wydrukowana będzie nowa książka o zabytkach, powstałych w okresie Podiebradów (czeka na sponsora). |
22 |
"Z jego [Jana Podiebrada] inicjatywy powstały nagrobki jego małżonki Krystyny z Szydłowieckich i ..." | Taki nagrobek [Krystyny z Szydłowieckich] nigdy nie powstał. Błędnie przepisano z monografii s.75. |
24 |
Autor przepisał akapit dotyczący ambony ze strony 80. monografii oleśnickiej, jednak wprowadził w nim dwie zmiany, których następstwem są błędy w opisie ambony. | W literaturze poświęconej ambonie nie wspominano, że projekt ambony oparty jest na pomyśle księcia (jak w recenzowanym tekście). W monografii napisano tylko o udzielonych wskazówkach. Jest to istotna różnica dla każdego, kto pisze o ambonie. Pominięcie słów "między innymi", zawartych w opisie ambony w monografii - zmienia opis ambony. Z tekstu broszury wynika, że na ambonie znajdują się tylko herby Piastów i Podiebradów. A tak nie jest. Ponadto tekst ten jest niezrozumiały ( "...a na brzegach aniołami z tarczami herbowymi Piastów i Podiebradów"). Wiadomo też, że herby są rozmieszczone w dwóch miejscach ambony. Natomiast szkoda, że autor nie wprowadził poprawki do tekstu przepisanego z monografii "Sześcioboczny kosz oparty jest na figurze świętego Krzysztofa" Nie jest to prawdą - kosz oparty jest fizycznie (technicznie) na pniu drzewa. |
25 |
"...podjął się dyrektor szkoły Melchior Eccard." | M. Eccard był założycielem szkoły i superintendentem (monografia s. 83), czyli odpowiednikiem biskupa w Kościele katolickim. |
25 |
"Liczba książek wynosiła w momencie założenia biblioteki ok. 550 książek" | W momencie założenia, biblioteka liczyła kilka książek. 550 książek miała w momencie śmierci Karola II. Monografia s. 83. Szkoda, że nie wspomniano o bibliotece książęcej, jednej z największych na Śląsku. |
25 |
![]() Zdjęcie i podpis "Niezwykłym zabytkiem oleśnickim jest biblioteka łańcuchowa" |
Nie jest to zdjęcie księgi z Biblioteki łańcuchowej z Oleśnicy. Powstaje pytanie - dlaczego w broszurze poświęconej Oleśnicy pokazano księgę nie związaną z naszą Biblioteką łańcuchową? |
26 |
"W 1627 r. książę oleśnicki zostaje starostą generalnym śląska." | Ta informacja dotyczy, o czym nie wspomniano, księcia na Bierutowie - Henryka Wacława. Z tytułu wynika, że broszura dotyczy jedynie Oleśnicy. |
29 |
"...generał Wittenberg uderzając na miasto zniszczył bramy i mury miejskie." | Dopiero po zajęciu miasta kazał rozebrać umocnienia miejskie i zasypać fosy. |
Szkoda, że tajemnicą dla czytelników stały się nazwiska autorów zdjęć i nazwa drukarni. Mam również uwagi do bibliografii. Nie zauważyłem, aby w broszurze skorzystano z treści książki J. Drabiny. Życie codzienne w miastach śląskich, którą wymieniono w bibliografii. Natomiast pominięcie mojej strony www w bibliografii i drobnych osiągnięć w badaniu okresu Podiebradskiego (herby, monety, medale, podobizny Podiebradów oleśnickich, biblioteki, budowa zamku itp.), to oznaka zupełnej nieznajomości piśmiennictwa na temat historii naszego miasta. Nie uwzględniono również najnowszego wydawnictwa Śląsk - perła w Koronie Czeskiej/Slezsko - perla v České Koruně. Red. Andrzej Niedzielenko, Vit Vlnas, Praha 2006., którą każdy piszący o Oleśnicy Podiebradów winien znać.