Medale Bractw kurkowych z Oleśnicy, Bierutowa i Dobroszyc

Medale związane z bractwami kurkowymi wybijano jako nagrodowe (dla królów kurkowych - czyli zwycięzców strzelań do kura) oraz okazjonalne (ważne zdarzenia, kolejne rocznice powstania bractwa, nadawanie sztandaru). Wiadomo, że oleśnickie Bractwo powstało w 1511 r., bierutowskie w 1629 r. Bardzo prężne, później powstałe, było bractwo w Twardogórze i Międzyborzu. Obecnie w wielu miastach następuje odrodzenie bractw. Są one krzewicielem tradycji, wychowania w duchu miejskiego i państwowego patriotyzmu oraz propagatorem sportów obronnych. Próba odrodzenia bractwa kurkowego, którą zainicjowano na zamku oleśnickim nie doszła do skutku - nikt nie był tym zainteresowany (w okresie pokoju zanika znaczenie sportów obronnych), ponadto nie doceniono znaczenia bractwa w promocji miasta.

Pierwsze 4 medale pochodzą z ostatnio wydanego katalogu Medale Śląskich Bractw Strzeleckich Piotra Kalinowskiego, który zgodził się na umieszczenie ich na stronie. Opis medali pochodzi od autora. Wiedza historyczna na temat tych medali jest jeszcze niewielka - z czasem będzie uzupełniona. Może pomogą w tym czytelnicy?

Medal nagrodowy (oraz moneta) dla zwycięzcy zawodów strzeleckich bractwa kurkowego z 1662 r. Ma on równowartość 1/4 talara, wykonany ze srebra o wadze 7,2 g. Tym samym stemplem wybito także monetę złotą (może dukatową, która była najwyższą nagrodą?). Na awersie ma typowy tytulatorowy napis otokowy SYLVI: FRID: D: G: DVX: WIRT: T: I: S: OLS. (Sylwiusz Fryderyk z bożej łaski książę Wirtemberski, Tec i na Śląsku oleśnicki). Na rewersie, w napisie otokowym kontynuowany napis tutularny: COM: MONTB: DOMIN: I: HEYD: STERNB: METZ. (hrabia Mompelgart, pan na Heideheim, Sternberg, Międzybórz). W czterech rzędach umieszczono znany napis SI DEUS PRO NOBIS, QUIS CONTRA NOS (Bóg jest z nami, kto chce być przeciwko nam). Dalej widnieje zapewne napis wskazujący na wydanie go Królowi kurkowemu - IST KÖNIG WORDH(E?) 1662. 5. (.... nazwa miesiąca?).

Medal z okazji zawodów strzeleckich w 1676 r., które wygrał 24. letni książę Chrystian Urlyk. Czyli wybił medal dla siebie. Napisy trudne do odczytania. Na awersie umieszczono podobiznę księcia i typowy napis tytularny. Pod spodem zapewne napis: IST KONIG WORD(.?)... i może data. Na awersie: pod promieniami opatrzności bożej napis łaciński trudny do odczytania i graficzne przedstawienie zainteresowań naukowych (książka, cyrkiel i globus) i militarnych księcia (armaty i inne panoplia).

Medal srebrny z okazji jubileuszu - 250 (350?) rocznicy bractwa kurkowego w Oleśnicy, której obchody miały miejsce w 1860 r. Awers: W napisie otokowym widnieje napis: Nec Aspera Terrent (Nie obawiaj się trudności). Pod koroną książęcą herb księstwa brunszwicko-oleśnickiego. Pod nim nazwisko projektanta G. Loos.

Krzyż srebrny, czyli wyższa nagroda niż medal - napisy jak wyżej, średnica 31 mm,

Medal z okazji poświęcenia sztandaru Bractwa Kurkowego z Oleśnicy

Początkowo mało czytelną ilustrację medalu skopiowano z gazety Oelser Heimatkreisblatt nr 7/90. Zatem ilustrację lepszej jakości przekazał Wojciech Mencel z Jeleniej Góry - dziękuję. Medal srebrny 14, 8 g, średnica 34,5 mm. Był wybity z okazji poświęcenia sztandaru bractwa (gildii strzeleckiej), które odbyło się 1-4 lipca 1900 r. W ten sposób przygotowywano się do świętowania 400-lecia bractwa w 1911 r. Na awersie napisano Fahnenweihe der Schützengilde. Oels i. Schls. 1-4 juli 1900 i pokazano herb Oleśnicy. Na rewersie w kartuszu umieszczono profil cesarza Wilhelma II. Napis w Kartuszu: Wilhelm II, Deutscher Kaiser. Projektant Behelm.

Medal wybity przez Bractwo Kurkowe Oleśnicy. 1906

Medal wybity w 1906 r. przez Bractwo Kurkowe Oleśnicy dla uczczenia 25 lecia panowania pary cesarskiej. Srebro 19,1 g. Skan medalu ptrzekazał P. Kalinowski z Kalet

Medal z okazji 400-lecia powstania Bractwa Kurkowego. 1911

Medal rocznicowy Bractwa Kurkowego z Bierutowa

Medal powyższy poświęcony był jubileuszowi 300-lecia Bractwa bierutowskiego. Na awersie ma on stosowny napis i widok zamku bierutowskiego oraz herbu Bierutowa. Skan medalu otrzymałem od Pana Zbigniewa Obrębskiego (dziękuję!), byłego Bierutowianina, a obecnie mieszkańca Kanady. Pomoc w uzyskaniu skanu udzieliła Pani Danuta Obrębska-Kubik.

Medal poświęcony budowie domu Bractwa Kurkowego z Dobroszyc

Awers z napisem intencyjnym.	Rewers z postacią strzelca.

Medal pochodzi z 1904 r. (zapewne) i poświęcony jest budowie siedziby Bractwa Kurkowego w Dobroszycach (ilustrację medalu przekazał mi Zbigniew Podurgiel). Na awersie znajduje się inskrypcja temu poświęcona (może znawca j. niemieckiego pomoże w jej odczytaniu). Na rewersie członek bractwa w stroju z okresu oświecenia. W prawej ręce trzyma muszkiet, w lewej zapewne figurę strąconego kura. Może na jakiejś widokówce odnajdziemy dom gildii strzeleckiej. Strzelnica podobno zachowała się w Dobroszycach. Przynajmniej widać ją na przedwojennych mapach.

LIteratura
Kalinowski P. Medale śląskich bractw strzeleckich. Katalog. Kalety 2008

Od autora • Lokacja miasta • Oleśnica piastowska • Oleśnica Podiebradów • Oleśnica Wirtembergów
Oleśnica za Welfów • Oleśnica po 1885 r. • Historia miasta w skrócie • Zamek oleśnicki • Kościół zamkowy
Inne zabytki • Fortyfikacje • Herb Oleśnicy • Herby księstw • Drukarnie • Ciekawostki (ponad 400 tematów)
Książęce krypty • Kary - pręgierz i szubienica • Pomniki • Wojsko w Oleśnicy • Numizmaty • Walki w 1945 r.
Renowacje zabytków • Biografie znanych osób • Zasłużeni dla Oleśnicy • Artyści oleśniccy
Autorzy • Rysowali Oleśnicę • Fotograficy • Wspomnienia osadników • Mapy
Co pod ziemią? • Landsmannschaft Oels • Wydawnictwa oleśnickie • Recenzje
Bibliografia • Linki • Podziękowania • Księga gości • Dopisz się do księgi • Zauważyli nas
Alte Postkarten - widokówki • Fotografie miasta • Rysunki • Interpelacje radnych • Odeszli
Nowości • Szukam sponsora do wydania książki