Medale Bractw kurkowych

Medale związane z bractwami kurkowymi wybijano jako nagrodowe (dla królów kurkowych - czyli zwycięzców strzelań do kura) oraz okazjonalne (ważne zdarzenia, kolejne rocznice powstania bractwa, nadawanie sztandaru). Wiadomo, że oleśnickie Bractwo powstało w 1511 r., bierutowskie w 1629 r. Bardzo prężne, później powstałe, było bractwo w Twardogórze i Międzyborzu. Obecnie w wielu miastach następuje odrodzenie bractw. Są one krzewicielem tradycji, wychowania w duchu miejskiego i państwowego patriotyzmu oraz propagatorem sportów obronnych. Próba odrodzenia bractwa kurkowego, którą zainicjowano na zamku oleśnickim nie doszła do skutku - nikt nie był tym zainteresowany (w okresie pokoju zanika znaczenie sportów obronnych), ponadto nie doceniono znaczenia bractwa w promocji miasta.

Pierwsze 4 medale pochodzą z ostatnio wydanego katalogu Medale Śląskich Bractw Strzeleckich Piotra Kalinowskiego, który zgodził się na umieszczenie ich na stronie. Wiedza historyczna na temat tych medali jest jeszcze niewielka - z czasem będzie uzupełniona. Może pomogą w tym czytelnicy?

Medal nagrodowy (oraz moneta) dla zwycięzcy zawodów strzeleckich bractwa kurkowego z 1662 r. Ma on równowartość 1/4 talara, wykonany ze srebra o wadze 7,2 g. Tym samym stemplem wybito także monetę złotą (może dukatową, która była najwyższą nagrodą?). Na awersie ma typowy tytulatorowy napis otokowy SYLVI: FRID: D: G: DVX: WIRT: T: I: S: OLS. (Sylwiusz Fryderyk z bożej łaski książę Wirtemberski, Tec i na Śląsku oleśnicki). Na rewersie, w napisie otokowym kontynuowany napis tutularny: COM: MONTB: DOMIN: I: HEYD: STERNB: METZ. (hrabia Mompelgart, pan na Heideheim, Sternberg, Międzybórz). W czterech rzędach umieszczono znany napis SI DEUS PRO NOBIS, QUIS CONTRA NOS (Bóg jest z nami, kto chce być przeciwko nam). Dalej widnieje zapewne napis wskazujący na wydanie go Królowi kurkowemu - IST KÖNIG WORDH(E?) 1662. 5. (.... nazwa miesiąca?).

Medal z okazji zawodów strzeleckich w 1676 r., które wygrał 24. letni książę Chrystian Urlyk. Czyli wybił medal dla siebie. Napisy trudne do odczytania. Na awersie umieszczono podobiznę księcia i typowy napis tytularny. Pod spodem zapewne napis: IST KONIG WORD(.?)... i może data. Na awersie: pod promieniami opatrzności bożej napis łaciński trudny do odczytania i graficzne przedstawienie zainteresowań naukowych (książka, cyrkiel i globus) i militarnych księcia (armaty i inne panoplia).

Medal z okazji jubileuszu - 250 rocznicy bractwa kurkowego w Oleśnicy, której obchody miały miejsce w 1860 r. Awers: W napisie otokowym widnieje napis: Nec Aspera Terrent (Nie obawiaj się trudności). Pod koroną książęcą herb księstwa brunszwicko-oleśnickiego. Pod nim nazwisko projektanta G. Loos.

Krzyż, czyli wyższa nagroda niż medal - napisy jak wyżej.

Medal z okazji poświęcenia sztandaru Bractwa kurkowego z Oleśnicy

Rysunek medalu skopiowano z gazety Oelser Heimatkreisblatt nr 7/90. Stąd jego niska jakość. Medal był wybity z okazji poświęcenia sztandaru bractwa (gildii strzeleckiej), które odbyło się 1-4 lipca 1900 r. W ten sposób przygotowywano się do świętowania 400-lecia bractwa w 1911 r. Na awersie napisano Fahnenweihe der Schützengilde. Oels i. Schls. 1-4 juli 1900 i pokazano herb Oleśnicy. Na rewersie umieszczono profil cesarza Wilhelma II.

Medal rocznicowy Bractwa kurkowego z Bierutowa

Medal powyższy poświęcony był jubileuszowi 300-lecia Bractwa bierutowskiego. Na awersie ma on stosowny napis i widok zamku bierutowskiego oraz herbu Bierutowa. Skan medalu otrzymałem od Pana Zbigniewa Obrębskiego (dziękuję!), byłego Bierutowianina, a obecnie mieszkańca Kanady. Pomoc w uzyskaniu skanu udzieliła Pani Danuta Obrębska -Kubik.

LIteratura
Kalinowski P. Medale śląskich bractw strzeleckich. Katalog. Kalety 2008